Jaki wpływ na zadania obecne w przedsiębiorstwie produkcyjnym ma controller? Z jakimi problemami musi się zmierzyć oraz jakie pytania sobie zadać, by swoją pracą efektywnie wpłynąć na firmę oraz wydajność obecnych w niej jednostek? Odpowiedź można znaleźć w poniższym artykule.

Coraz więcej firm, bez względu na wielkość, branżę czy obrót, docenia dziś wagę controllingu. I nie ma w tym nic dziwnego – każdy przedsiębiorca, mając na celu rozwój firmy, analizuje wykonanie szeregu niezbędnych zadań i ewentualne powstałe rozbieżności pomiędzy planem a jego realizacją w całym obszarze działalności. W przeszłości obowiązki controllingu po części zawierały się w pracy księgowości, obecnie jednak zaobserwować można stopniowe wzmocnienie się autonomii i odrębności tej funkcji.

Zapotrzebowanie na powstanie jednostki controllingu w przedsiębiorstwach wynika z chęci prowadzenia koniecznych analiz i kontroli, które przejmują tym samym na siebie częściowo rolę pozostałych jednostek. Istotą controllera jest więc zarówno wspomaganie zarządzania, przyśpieszenie podejmowanych decyzji, jak również optymalne ograniczenie wielu procesów przebiegających w firmie.

Controlling w przedsiębiorstwie produkcyjnym odgrywa dwie ­główne role – części wynikowo-rozwojowej oraz części sensu stricto produkcyjnej. Obie części nie funkcjonują bez siebie wzajemnie – każda z nich ma olbrzymie znaczenie z punktu widzenia zarządzania takim podmiotem.

Część wynikowo-rozwojowa obejmuje przede wszystkim monitoring, ewidencję oraz planowanie przychodów i kosztów, przepływów pieniężnych oraz finansowania potrzeb niezbędnych do kontynuowania działalności produkcyjnej. Skupia się na zapewnieniu niezachwianej produkcji i rozwoju działalności oraz analizie jej opłacalności. Jest stosunkowo klasycznym podejściem do controllingu, uniwersalnym, odnajdującym swoje zastosowanie w firmach o różnym charakterze.

W celu zapewnienia ciągłości produkcji niezbędne są narzędzia controllingu, takie jak analiza wskaźnikowa, w szczególności analiza płynności finansowej. Warto również pamiętać o bezpiecznym progu rentowności, czyli odpowiedniej relacji przychodów do kosztów stałych oraz kosztów zmiennych, które ze względu na charakter prowadzonej działalności kształtują się inaczej niż w przedsiębiorstwach handlowo-usługowych. Niezależnie od rozmiaru prowadzonej działalności dbałość o pozytywne wyniki firmy ma swoje bezpośrednie odzwierciedlenie w opinii i ratingu przedsiębiorstwa, co z kolei ułatwia współpracę z instytucjami odpowiedzialnymi za produkty, między innymi takie jak faktoring, leasing czy też kredyt kupiecki. Bieżąca i regularna kontrola efektywności firmy pozwala na natychmiastową reakcję, znalezienie oraz ewentualne wdrożenie systemu naprawczego na dowolnym poziomie istoty przedsiębiorstwa, ograniczając tym samym potencjalnie negatywne incydenty.

Poszukiwanie złotego środka pomiędzy rzetelnością i dokładnością a jednoczesnym ograniczeniem ogólnego zaangażowania w całej procesowości jest kluczową rolą controllera finansowego.

Im częściej będziemy wykonywać tego typu analizę, tym lepiej i bardziej dynamicznie będziemy mogli sterować wieloma czynnikami w celu maksymalizacji wyników i optymalizacji grupy kosztów. Doświadczony controller od razu dostrzeże, gdy w którejś z tych części zadzieje się coś niedobrego, ograniczając tym samym szereg dalszych konsekwencji i sprowadzając proces sygnalizacyjny do jednostki controllingu. Zatem controlling pełni między innymi funkcję wczesnego ostrzegania, wskazuje i identyfikuje problemy, a także wskazuje możliwe rozwiązania i wyjścia z danej sytuacji, upraszczając tym samym rolę pozostałych podmiotów decyzyjnych w przedsiębiorstwie.

Zupełnie odmiennymi zadaniami zajmuje się control- ling typowy dla produkcji. Jego głównym zadaniem jest pogodzenie ze sobą z jednej strony wszystkich wątków dotyczących produkcji, z drugiej zaś – znalezienie i zastosowanie takich rozwiązań, by jak najbardziej ułatwić i skrócić zaangażowanie zasobów czasowych, ludzkich oraz pieniężnych. Poszukiwanie złotego środka pomiędzy rzetelnością i dokładnością a jednoczesnym ograniczeniem ogólnego zaangażowania w całej procesowości jest kluczową rolą controllera finansowego.

Controlling części produkcyjnej odnajduje swoje zastosowanie w usprawnieniu głównych procesów, takich jak:

  • realizacja i zapewnienie efektywności produkcji,
  • kontrola jakości produkowanych dóbr, zgodnie z założonymi standardami firmy,
  • logistyka od poziomu zamówienia materiałów po dostarczenie gotowego produktu do klienta, logistyka magazynu produkcji,
  • zapewnienie właściwych zasobów siły roboczej, a także odpowiedzialność za bezpieczeństwo i zdrowie pracowników,
  • badania i inwestycje, mające na celu usprawnienie procesu technologicznego, ulepszenie produktów,
  • ochrona środowiska.

Efektywność produkcji

Stała kontrola strony kosztowej produkcji jest najbardziej rozbudowanym elementem controllingu w firmie produkcyjnej. Poszukiwania najodpowiedniejszych i najtańszych dostawców, planowanie oraz kalkulacja ilości niezbędnych materiałów, dopasowanie struktury zamówień do możliwości i warunków magazynowania, szybkość realizacji zamówień, a także zmiana stanu produktów i stan produkcji w toku – to dopiero początek zajęć controllera odpowiedzialnego za pilnowanie kosztów produkcji. Co więcej, firmy stosują rozbudowane systemy informatyczne, dostosowywane do ich potrzeb i preferencji. Coraz częściej wykorzystywane są programy księgowo-produkcyjne, które łączą w sobie wszystkie niezbędne cechy do uproszczenia procesów okołokosztowych – zarówno decyzyjnych, jak i analitycznych.

Rola controllingu w tej części jest niezwykle istotna. Warto zwrócić uwagę, że o ile efekty jego właściwej pracy nie są wyraźnie zauważalne – bo to po prostu właściwe działanie linii produkcyjnej – o tyle brak tego rodzaju controllingu jest niezwykle odczuwalny. Może on się uwidocznić na przykład w zbyt wysokich kosztach bezpośrednio produkcyjnych, zbyt wysokim stanie magazynowym (zalegające produkty) lub w brakach poszczególnych, niezbędnych produktów. Ta część controllingu wymaga szerokiego zakresu wiedzy – nie wystarczy tylko podstawowa wiedza ogólnofinansowa, niezbędna jest także wiedza specjalistyczna na temat danej branży, koniunktury, struktury kosztów ściśle powiązanej z istniejącymi centrami kosztowymi.

Kontrola jakości

Jakość oferowanych produktów jest wyróżnikiem przedsiębiorstwa. Niewłaściwa kontrola produkowanych dóbr może doprowadzić do utraty zaufania oraz braku zainteresowania ze strony obecnych oraz potencjalnych nabywców. Kontrola jakości powinna obejmować odpowiednie etapy – od momentu przyjęcia surowych materiałów przychodzących od dostawców po dostawę gotowego wyrobu do klienta. Odnajdywanie wszelkich uchybień od oczekiwanych standardów na czas pomaga uniknąć konsekwencji w postaci dużej liczby reklamacji, usprawni też proces decyzyjny odnoszący się do wyboru właściwego dostawcy, a także wskaże na ewentualne zaniedbania ze strony pracowników lub niesprawności maszyn produkcyjnych.

Zatrudnienie odrębnego controllera jakości jest w przedsiębiorstwach produkcyjnych coraz częściej stosowanym rozwiązaniem. Wynika to z konieczności zastosowania ciągłej i ścisłej kontroli, przez co przenosi się ciężar odpowiedzialności oraz ogranicza czas pracowników zatrudnionych na linii produkcyjnej.

Logistyka

Kontrola strony logistycznej produkcji ma bezpośredni wpływ na wydajność przedsiębiorstwa. Głównym zadaniem kontroli logistyki jest usprawnienie i uproszczenie tego procesu.

W konsekwencji kontroli logistyki transportu możemy określić czas dostaw – co w zależności od wolumenów towarów otrzymywanych i dostarczanych nie zawsze jest tak proste, jak mogłoby się wydawać. W przypadku dużych przedsiębiorstw produkcyjnych, a w szczególności zajmujących się wymagającymi wyrobami (między innymi ze względu na gabaryty, odpowiednią temperaturę przechowywania i tym podobne), planowanie czasowe oraz zgłoszenie zapotrzebowania na wystarczające środki transportu powinno być maksymalnie uproszczone – nie powinno zajmować dużo czasu, jako że nie jest to istota produkcji, ale niezbędne, choć poboczne zadanie firmy.

Z innego punktu widzenia dbanie o właściwy proces logistyczny obejmuje także obszar zarządzania materiałami i wyrobami gotowymi w magazynie. Należy zapewnić odpowiedni układ, mając w pamięci przepisy bezpieczeństwa oraz prostotę w odnajdywaniu rzeczy przez pracowników. Powinniśmy również pamiętać o konieczności przeprowadzenia inwentaryzacji stanów magazynowych, którą trzeba zrealizować w miarę możliwości szybko, ale przy zachowaniu największej staranności.

Zasoby ludzkie

Pomimo faktu, że współczesny świat produkcyjny zmierza do maksymalnej automatyzacji i uniezależnienia się od potencjału ludzkiego, wciąż w wielu firmach personel jest kluczem do istnienia i sukcesu przedsiębiorstwa. W firmie produkcyjnej zarówno pracownicy biurowi, jak i fizyczni odgrywają ogromną rolę.

Zadaniem kontroli zasobów siły roboczej jest odpowiednia kalkulacja i przewidywanie zapotrzebowania na roboczogodziny wydane podczas produkcji. W przypadku braku takiej kontroli może się okazać, że przedsiębiorstwo nie ma wystarczających mocy przerobowych do terminowych realizacji przyjętych zamówień lub – wręcz odwrotnie – będzie zbyt mało pracy dla zatrudnionej liczby pracowników, co oznacza zbędne koszty dla firmy.

Odrębną kwestią jest kontrola odpowiednich warunków pracy panujących na linii produkcyjnej, czyli bezpieczeństwo pracowników, które powinno być dochowane wedle najwyższej staranności. Kontrola wydajności i zaangażowania zatrudnionych w firmie produkcyjnej pracowników również jest bardzo ważna.

Badania i inwestycje rozwojowe

Poszukiwanie lepszych i nowocześniejszych rozwiązań jest coraz częstszą praktyką spotykaną na produkcji. Procesy technologiczne mające na celu przyśpieszenie, poprawę jakości, bezpieczeństwa itd. są działaniami nastawionymi na jasne cele, od których oczekuje się konkretnych rozwiązań. W końcu przedsiębiorcy nie chcą tracić pieniędzy na coś, co nie wnosi żadnej wartości dodanej dla ich firmy.

Od kontroli części badawczo-rozwojowej oczekuje się ustalenia celów, jakimi te badania mają zaowocować oraz pomiaru stopnia realizacji i ewentualnych odchyłów od planów. Ten rodzaj controllingu ma za zadanie uporządkowanie i usystematyzowanie procesu badawczego, co skutkuje przedstawieniem jasnego obrazu jego efektywności. Niezbędna jest ścisła współpraca controllerów z działem zajmującym się badaniami, a także odpowiedź zwrotna i analiza wyników. Zastosowanie odpowiednio opracowanego schematu kontroli ułatwi i usprawni procesy zapadłe w tej jednostce, ponieważ pozwala na bieżąco wprowadzać konieczne zmiany, wskazuje na rozwinięcie potrzebnych zadań lub na ograniczenie tych mniej potrzebnych.

Ochrona środowiska

Na szczęście dla naszego zdrowia coraz większą uwagę skupia się na kwestii ochrony środowiska. Poszczególne kraje oraz organizacje wymuszają na przedsiębiorcach wprowadzanie zmian i przystosowanie się do nowoczesnych standardów. Jest to problematyczne dla przedsiębiorstw produkcyjnych, w których dochodzą kwestie gospodarki odpadami poprodukcyjnymi czy też emisji dużej ilości spalin. Coraz nowsze dyrektywy, ustawy i zalecenia oznaczają dla pojedynczej jednostki zaplanowanie i kontrolę realizacji inwestycji w określonym czasie lub co najmniej zmianę w dotychczas stosowanych rozwiązaniach.

W tym przypadku rola controllingu jest nieco odmienna niż w przypadku poprzednich elementów zarządzania przedsiębiorstwem produkcyjnym – ponieważ trzeba tu wziąć pod uwagę odpowiedzialność społeczną biznesu, która może i nie przekłada się bezpośrednio na wyniki finansowe, ale przyczynia się do zdrowego i zrównoważonego rozwoju firmy. Tego typu kontrola musi skupić się na wdrażaniu rozwiązań zarówno ekonomicznych, jak i bezpiecznych z punktu widzenia ochrony środowiska, a jej efektywność zapewnia stabilny i niezachwiany rozrost potencjału produkcji.

Wszystkie powyższe kwestie wymagają kompleksowego ujęcia i podejścia do przedsiębiorstwa jako do całości. W powyższej tabeli zawarto syntetyczne ujęcie zadań oraz szereg rozwiązań możliwych do realizacji w przedsiębiorstwie produkcyjnym.

Oczywiste jest, że wyżej wymienione cechy i zadania występujące w przedsiębiorstwie zajmującym się produkcją zostały przedstawione w sposób ogólny. Zmieniają się one w zależności od tego, co jest przedmiotem produkcji firmy, od panującego sposobu zarządzania, a także od warunków makro- i mikroekonomicznych, w jakich znajduje się dane przedsiębiorstwo. Jednak wspólnym mianownikiem dla controllerów zatrudnionych w jednostce przetwarzającej i wytwarzającej wyroby, warunkującym sukces i realny, korzystny wkład w część firmy, jest elastyczność. Istota elastyczności jest kluczowa dla zachowania właściwego podejścia, ze względu na różnorodny charakter poszukiwanych, niezbędnych rozwiązań, typowych dla firm o różnym charakterze pracy.

Z całą pewnością na barkach controllera zatrudnionego w przedsiębiorstwie produkcyjnym spoczywa ogromna odpowiedzialność, jednak jego praca jest niezbędna do realizacji wyznaczonych przez firmę założeń. Należy pamiętać, że firma produkcyjna jest żywym organizmem, wymagającym kompleksowego podejścia do wszystkich procesów. Kompleksowość ta wiąże się bezpośrednio z cyklem produkcyjnym przedsiębiorstwa. Rola controllingu doskonale odnajduje w nim swoje zastosowanie i przekłada się na efektowność i efektywność pracy firmy, ale zmierza też do jak największego uproszczenia i przyśpieszenia wszelakich procesów. Wszystko po to, by pozostałe działy mogły skupić się na swoich zadaniach.

Ulubione Drukuj

Zobacz również

Tekst otwarty Tylko on-line nr 2/2019

Zima nie zaskoczy SEGRO

SEGRO_Logistics_Park_Warsaw_Nadarzyn.jpg

SEGRO, wiodący deweloper, zarządca i właściciel nowoczesnych powierzchni magazynowych, stawia na inteligentne dachy. Po testowym wdrożeniu w 2017 roku, firma wyposażyła w system czujników dachowych już drugi budynek na terenie SEGRO Logistics Park Warsaw, Nadarzyn.

Czytaj więcej
Tekst otwarty Tylko on-line nr 2/2019

Wpływ rozwoju e-commerce na branżę magazynową

Depositphotos_19452415_ds.jpg

E-commerce odgrywa coraz większą rolę nie tylko w strefie gospodarczej, ale także w branży magazynowej. Szacuje się, że w ciągu roku zwiększy się skala dostarczanych przesyłek zamawianych ze sklepów on-line aż o 70%. Wraz z rozwojem gałęzi e-commerce, przewiduje się podwyżki cen dostaw w skali 7-10%. 

Czytaj więcej
Tekst otwarty Tylko on-line nr 2/2019

Colian Logistic w Panattoni Park Wrocław IX

magazyn_Colian Logistic.jpg

Colian Logistic, spółka należąca do grupy Colian Holding SA., lidera na rynku spożywczym przeniosła się do nowego magazynu w okolicach Wrocławia. Firma wynajęła 7 250 mkw. powierzchni magazynowo – biurowej w Panattoni Park Wrocław IX. W transakcji najmu doradzała firma AXI IMMO. 

Czytaj więcej

Numer bieżący

Przejdź do

Partnerzy

W poprzednich numerach

Tematy omawiane w poprzednich numerach:

Reklama