Informacja zarządcza w obszarze produkcyjnym odgrywa ważną rolę, gdyż koszty wytworzenia wyrobów gotowych w przychodach spółek produkcyjnych stanowią ich istotną część. Musi być ona wiarygodna i szybko dostarczona, ponieważ służy menedżerom wydziałów produkcyjnych do podejmowania decyzji skutkujących konsekwencjami finansowymi nie tylko dla samego zakładu produkcyjnego, ale również dla całego przedsiębiorstwa lub grupy kapitałowej.

Właściwa informacja zarządcza umożliwia prawidłowe wykonywanie bieżących i planowanie przyszłych działań operacyjnych oraz poprawia efektywność procesu podejmowania decyzji. Powinna być dopasowana do potrzeb odbiorców – zbyt duża ilość informacji, napływająca do menedżerów wyższych szczebli zarządzania, sprawia, że są oni zaangażowani w procesy decyzyjne, które mogłyby zostać zrealizowane przez kierowników komórek organizacyjnych niższych szczebli.

Informacja zarządcza w produkcji

Informacja zarządcza w obszarze produkcji może odnosić się zarówno do celów strategicznych (wybranie lokalizacji na budowę hali produkcyjnej, wybór technologii produkcji itp.), jak również do celów operacyjnych (budżetowanie, planowanie personelu i maszyn, sprawdzanie jakości itp.).

W celu uzmysłowienia sobie, jakie informacje są istotne w kontekście zarządzania zakładem produkcyjnym, należy rozłożyć proces produkcyjny na czynniki pierwsze oraz wskazać te elementy, które są kluczowe na jego wybranych etapach. Efektem finalnym tego procesu są wyroby gotowe, które muszą zostać wytworzone w ściśle określonej technologii, w ramach zdefiniowanych kosztów oraz w określonym czasie.

W dużym uproszczeniu proces produkcyjny polega na przetworzeniu surowców w wyroby gotowe i można go podzielić na następujące etapy:

  • przyjęcie zamówienia na wytworzenie określonego wolumenu wyrobów gotowych,
  • sprawdzenie dostępności surowców na stanie magazynowym oraz złożenie dyspozycji zakupu brakujących ilości,
  • zaplanowanie zasobów: pracownicy, maszyny i urządzenia na liniach produkcyjnych oraz specjalistyczne narzędzia,
  • wyprodukowanie wyrobu gotowego w zaplanowanej wielkości i o określonych parametrach,
  • sprawdzenie jakości wyprodukowanego asortymentu,
  • przesunięcie wytworzonych ilości produktów do magazynu lub bezpośrednia wysyłka zamówienia do klienta.

Mając szczegółową wiedzę o procesie produkcyjnym, łatwiej odpowiedzieć sobie na pytanie, jakich właściwie informacji potrzebują osoby odpowiedzialne za centra zysków i kosztów, aby skutecznie prowadzić zakład produkcyjny.

Przykładami decyzji biznesowych podejmowanych przez menedżerów w obszarze zarządzania zakładem produkcyjnym są m.in.:

  • zakupić czy produkować we własnym zakresie,
  • zastosować alternatywne rodzaje materiałów bezpośrednich bądź ich mieszanek,
  • zastosować inne rodzaje technologii,
  • przesunąć produkcję wybranych wyrobów gotowych na inne linie produkcyjne lub typy maszyn,
  • zlikwidować stanowiska pracy, które mogą zostać zautomatyzowane lub zastąpione pracą mechaniczną (np. frezarka zamiast ręcznej obróbki).

Elementy informacji zarządczej

Przykładowe elementy informacji zarządczej w zakładzie produkcyjnym zostały przedstawione w Tabeli 1.

Źródła pozyskania informacji zarządczej

Istnieje wiele źródeł, z których mogą zostać pozyskane informacje istotne w procesie podejmowania decyzji związanych z obszarem produkcyjnym.

1. SYSTEM INFORMACJI zarząd­czej(Management Information System, MIS)

Bez odpowiednich narzędzi oraz wiarygodnych i aktualnych informacji menedżerowie nie są w stanie podjąć świadomej decyzji usuwającej niepożądany stan. Podejmowanie decyzji wiąże się w takich warunkach ze zwiększonym poziomem ryzyka wdrożenia środków, które nie przyniosą poprawy albo wręcz przyczynią się do osiągnięcia efektu odwrotnego do zamierzonego.

Dyrekcję zakładu produkcyjnego oraz menedżerów wydziałów produkcyjnych w codziennej pracy wspiera System Informacji Zarządczej (Management Information System, MIS). Oferuje on m.in. kilka podstawowych raportów:

  • raport wyników rzeczywistych i zabudżetowanych zakładu produkcyjnego: przychody to iloczyn wielkości wyprodukowanej i skalkulowanych cen ewidencyjnych, natomiast w kategorii kosztów wyróżniamy: zużycie materiałów, wynagrodzenia bezpośrednie, koszty wydziałów działalności podstawowej i pomocniczej, amortyzacja narzędzi specjalistycznych itp.;
  • raport syntetycznych i analitycznych kosztów rzeczywistych i zabudżetowanych: łącznie oraz według miejsc powstawania kosztów. Możliwe jest wygenerowanie pojedynczych księgowań. Planowane koszty zmienne w ciągu roku są przeliczone w budżecie elastycznym do rzeczywistej wielkości produkcji;
  • raport personalny: przedstawia w ujęciu miesięcznym liczbę zatrudnionych pracowników według grup roboczych, zwolnienia i odejścia dobrowolne, nowe etaty.

Jednym z głównych bieżących zadań dyrekcji zakładu produkcyjnego jest aktywny udział w procesie budżetowania. Planowanie jest priorytetowym procesem, gdyż stanowi podstawę do podejmowania odpowiednich działań korygujących w momencie zaistnienia odchyleń od stanu pożądanego.

System Informacji Zarządczej obszaru produkcyjnego dostarcza danych o poniesionych kosztach na wytworzenie określonej wielkości produkcji za poprzednie miesiące oraz o odchyleniach od standardów w rozbiciu na kategorie odchyleń (cenowe, ilościowe, strukturalne, wydajnościowe).

Na przykład informacja o zmniejszeniu wydajności maszyn, uniemożliwiająca w warunkach pełnego wykorzystania zdolności produkcyjnych realizację zaplanowanego wolumenu produkcji, powinna zostać wykorzystana, aby uniknąć, z jednej strony, pogorszenia wizerunku u klientów firmy, a z drugiej, utraty marży na sprzedaży większej liczby produktów. Nawet stosunkowo niewielkie usprawnienia w procesie produkcyjnym bazujące na rzetelnej informacji zarządczej mogą spowodować zwiększenie wydajności i efektywności kosztowej w procesie wytwarzania.

Dostęp możliwy dla zalogowanych użytkowników serwisu. Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę
Ulubione Drukuj

Zobacz również

Automatyzacja magazynów w branży e-commerce

mip_2_48.jpg

Polska znajduje się wśród krajów o najwyższej dynamice wzrostu sektora e-commerce. Szacunki na rok 2019 mówią o osiągnięciu pułapu 45, a nawet 50 miliardów złotych w handlu online, według raportu Gemius „E-commerce w Polsce 2019” już 62% internautów robi zakupy w Internecie.

Czytaj więcej

Zastosowanie robotów współpracujących w przemyśle kluczem wzrostu efektywności produkcji

Nie ma wątpliwości co do tego, że roboty współpracujące, czyli tzw. koboty, pozwalają na podniesienie wydajności pracy praktycznie w każdej gałęzi przemysłu. Urządzenia tego typu doskonale sprawdzają się przy wykonywaniu krótkich i szybkich zadań oraz powtarzających się czynności wymagających dużej dokładności. Chodzi tutaj np. o pobieranie i układanie części, elementów itp., a także załadunek i rozładunek, sortowanie lub podawanie czy dokładne składanie.

Czytaj więcej

Rola systemów monitoringu stanu technicznego, diagnostyki i detekcji błędów w systemach przemysłowych dążących do idei industry 4.0

mip_2_40.jpg

Czy idea przemysłu czwartej generacji może być urzeczywistniona bez rewolucji w strategii działania systemów utrzymania ruchu? Czy człowiek będzie miał szansę nadal odgrywać kluczową rolę w zabezpieczeniu technicznym funkcjonowania przedsiębiorstw?

Czytaj więcej

Numer bieżący

Przejdź do

Partnerzy

W poprzednich numerach

Tematy omawiane w poprzednich numerach: